Hải Phòng lưu giữ nhiều di sản văn hóa

Không ít lần lãnh đạo Bảo tàng Hải Phòng chia sẻ: “Đất Cảng tự hào là nơi bảo tồn và lưu giữ một kho tàng di sản văn hóa quý báu gắn liền với lịch sử thành phố trong hình bóng không thể tách rời của lịch sử dân tộc”.

Theo Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Nguyễn Văn Phương, suốt chiều dài lịch sử dân tộc, thời kỳ nào Hải Phòng cũng có những di tích tiêu biểu. Thống kê cho thấy, thời đại Hùng Vương, Hải Phòng có hơn 50 di tích tôn thờ các nhân vật có nguồn gốc từ thời Hùng Vương như Cao Sơn, Quý Minh và các bộ tướng của Tản Viên Sơn Thánh. Trong cuộc đấu tranh giành quyền tự chủ từ thế kỷ thứ nhất đến thế kỷ thứ 10, Hải Phòng xuất hiện di tích lịch sử quan trọng là đền Nghè, nơi thờ Nữ tướng Lê Chân – người có công lập trang ấp đầu tiên, đặt nền móng cho sự phát triển của thành phố Hải Phòng sau này, bà cũng là người tham gia cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng chống lại sự xâm lược của quân Đông Hán. Các di tích thờ Nữ tướng còn có đình An Biên, miếu An Đà, Phương Mỹ, Đông Ninh, đình Cựu Đôi… Các đình Nhu Thượng ở xã Quốc Tuấn (huyện An Dương) thờ hai chị em con Vua Mai Hắc Đế là Mai Thị Cầu và Mai Kỳ Sơn. Miếu Đông, miếu Đoài ở Kiến Thụy thờ Trương Nữu, đại tướng thời Bố Cái Đại vương Phùng Hưng.

Hệ thống di tích tiêu biểu nhất cả về nội dung lịch sử, số lượng di tích được xây dựng cũng như quy mô kiến trúc hiện tồn tại đến ngày nay là các di tích liên quan đến 3 lần chiến thắng trên sông Bạch Đằng của quân và dân ta dưới các triều đại phong kiến. Sông Bạch Đằng là dòng sông lớn và hùng vĩ của đất nước. Năm 1835, Vua Minh Mạng sai đúc cửu đỉnh đặt trước thế miếu thì Bạch Đằng được khắc vào một trong 9 đỉnh và ghi vào tự điển thờ cúng.

Trên dòng sông Bạch Đằng lịch sử, năm 938, Ngô Quyền chỉ huy quân dân Đại Việt đánh tan quân xâm lược Nam Hán, làm nên chiến thắng Bạch Đằng lần thứ nhất. Một hệ thống di tích thờ Ngô Quyền cũng như các tướng lĩnh của ông được hình thành, tập trung chủ yếu ở các làng, xã ven sông Bạch Đằng, mạn gần cửa Nam Triệu Giang. Trong đó, khu di tích Từ Lương Xâm, phường Nam Hải (quận Hải An) như là di tích trung tâm của hệ thống này, bởi địa điểm xây dựng di tích từng là nơi Ngô Quyền đóng đại bản doanh cũng như cảnh quan quy mô, kiến trúc của công trình.

 

Lê hội từ Lương Xâm.

Ảnh: Lê Duy

Các phường quanh khu vực đều có đình miếu thờ Ngô Vương Quyền như đình Hàng Kênh, Xâm Bồ, Dư Hàng, Hạ Lũng, Hạ Đoạn, Lương Xâm… Tất cả đều có quy mô đồ sộ, hoành tráng và còn được giữ gìn khá nguyên vẹn.

Năm 989, trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống, Lê Hoàn làm nên chiến thắng Bạch Đằng lần thứ hai. Những di tích về chiến thắng này được bảo tồn, lưu giữ chủ yếu ở huyện Thủy Nguyên như miếu Thủy Tú, đình Thượng, đình Trung…

Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông năm 1288 thế kỷ thứ 13, sông Bạch Đằng lần thứ 3 nổi sóng. Nhiều dấu tích vũ công hiển hách do Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn chỉ huy cách đây hơn 700 năm còn in đậm rõ nét tại danh thắng Tràng Kênh Bạch Đằng (huyện Thủy Nguyên)… Kiểm kê di tích về các nơi thờ tự các vị có công và tướng lĩnh tham gia trận đánh Bạch Đằng năm 1288 được thờ ở Hải Phòng là 45 vị với 25 di tích được phân bổ ở các huyện Thủy Nguyên, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Dương… Khu di tích Tràng Kênh Bạch Đằng có vị trí rất quan trọng trong trang sử vàng đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Theo ý kiến của một số nhà nghiên cứu, khu di tích này cần được bảo vệ và đề nghị Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt.

Ở các thời đại như Lý, Trần, Lê, Mạc, thời Nguyễn, Hải Phòng xuất hiện nhiều di tích tiêu biểu như Tháp Tường Long ở Đồ Sơn. Đây là ngọn tháp tiêu biểu kiến trúc phật giáo Việt Nam thời Lý Trần. Tuy nhiên đến nay Tháp chỉ còn nền móng. Nói về Tháp Tường Long, Phó giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Đỗ Xuân Trung cho biết: “Qua ghi chép của sử sách và những viên gạch dùng để xây tháp đã khiến nhiều thế hệ các nhà nghiên cứu tìm hiểu giá trị đích thực của ngọn tháp này. Ngọn tháp là biểu tượng cho sức mạnh vươn lên cũng như khẳng định chủ quyền độc lập dân tộc”. Vào dịp đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, Tháp Tường Long được phỏng dựng, nhưng việc xác định tháp có bao nhiêu tầng, trang trí điêu khắc thể hiện ra sao vẫn đang trong giai đoạn xin ý kiến các chuyên gia về kiến trúc cũng như mỹ thuật.

Vào thế kỷ 16, vương triều Mạc và Dương Kinh – vùng đất Cổ Trai (Kiến Thụy) được biết đến như một cố đô. Thời Hậu Lê, thế kỷ 17, Hải Phòng có sự hiện diện của ngôi đình tiêu biểu là đình làng Kiền Bái (huyện Thủy Nguyên), xây dựng năm 1685. Với những mảng chạm khắc hiện còn trên kiến trúc gỗ, đình Kiền Bái thực sự là sản phẩm văn hóa độc đáo của thế kỷ 17, thế kỷ phát triển rực rỡ nghệ thuật dân gian…

Trần Long

 

ONLINE SUPPORT

CUSTOMER SUPPORT
0906127279
LE TAN
(0225) 382 3406

HOTEL IMAGES